ေလညွင္းေလးတခ်က္ ေ၀ွ႔ခတ္အသြား။ အေမနဲ႔သားၾကား အေတြးကမၻာေျမမွာ အေတြးသံသရာ ေလးနဲ႔။ မိသားစု ထမင္းဝိုင္းစိုေျပမယ့္ေန႔ အဲဒီေန႔ကို အေမေစာင့္ေမ်ွာ္ေနရွာေရာ့မယ္။ ဟို႔ ့ ့ ့ အေ၀းတေနရာက အိုအေမမ်က္ႏွာေလး။ သားအျပန္ကိုတမ္းတလို႔ အလြမ္းၾကားက အေမ့အၿပဳံးမ်က္ႏွာ သားကိုျမင္ခြင့္ေပးပါ။ ေဟ့ဆိုတဲ့ အသံစကားက သားအေတြးကိုေမာင္းထုတ္ အခုလႈပ္ရွားမႈ မနက္ျဖန္မ်ားအတြက္ အခုလိုက္သြားမွျဖစ္မယ္ ကဲအေမေရ ့ ့ ့ မလြမ္းအားေသးဘူး။

မိုးမခဝက္ဆိုက္မွကူးယူေဖာ္ျပပါသည္

ေဒၚစု ႏွင့္ စစ္အစုိးရ၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္။ ယခုတႀကိမ္ေတြ႔ဆုံမႈသည္ ၆ ႀကိမ္ေျမာက္ ျဖစ္သည္။

ထိန္းသိမ္းခံေနရသည့္ ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ စစ္အစုိးရ အရာရိွတဦးႏွင့္ စကားေျပာဆုိရန္အတြက္ အာဏာပုိင္တုိ႔က ေခၚေဆာင္သြားသည္။ ႐ုတ္တရက္ ထုိသုိ႔ ေတြ႔ဆုံမႈသည္ ေဒၚစု၏ အယူခံလႊာကုိ တရား႐ုံးက ပယ္ခ်လုိက္ၿပီး ေနာက္တေန႔တြင္ ေပၚေပါက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။

ႀကဳိတင္ေၾကညာထားျခင္း မရိွေသာ ေဒၚစု ႏွင့္ ဆက္ဆံေရး ဝန္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္တုိ႔၏ ေတြ႔ဆုံ စကားေျပာဆုိမႈမွာ ၄၅ မိနစ္ၾကာခ့ဲေၾကာင္း၊ ေဒၚစု၏အိမ္အနီးတြင္ ရိွေသာ အစုိးရ အေဆာက္အအုံ တခုတြင္ ျဖစ္ေၾကာင္း အရာရိွတဦးက ေျပာသည္။ ယေန႔ ေျပာဆုိမႈ ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အေသးစိတ္သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚလာျခင္း မရိွေသးေပ။ ယေန႔ ေတြ႔ဆုံမႈသည္ ေဒၚစုက ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊထံသုိ႔ စာတေစာင္ ေပးပုိ႔ၿပီး တပတ္အၾကာတြင္ ေပၚေပါက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ စာထဲတြင္ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔ ဒဏ္ခတ္မႈမ်ား ရုတ္သိမ္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သူက အာဏာပုိင္တုိ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္္ အသင့္ရိွေၾကာင္း၊ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားမွ သံအမတ္ ၃ ဦးႏွင့္လည္း ေတြ႔ဆုံလုိေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

ေဒၚစုက စစ္အစုိးရႏွင့္ ယုံၾကည္မႈ တည္ေဆာက္လုိေၾကာင္းကုိ အဆုိပါစာက ေဖာ္ျပေနသည္။ အသက္ ၆၄ ႏွစ္ ရိွၿပီျဖစ္ေသာ ေဒၚစုသည္ ႏုိင္ငံေရးရင္ၾကားေစ့ေရးအတြက္ စစ္အစုိးရကုိဖိအားေပးရန္ စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္မႈကုိ ႀကိဳဆုိခ့ဲဖူးသည္။

ဆက္ဆံေရး၀န္ႀကီး ရာထူးကုိ ကုလသမဂၢက တုိက္တြန္းသျဖင့္ ဖန္တီးခ့ဲျခင္း ျဖစ္သည္။ ေဒၚစုသည္ ၿပီးခ့ဲသည့္ အႏွစ္ ၂၀အတြင္း ထိန္းသိမ္းခံရသည့္ ကာလေပါင္း ၁၄ ႏွစ္ ရိွၿပီ ျဖစ္သည္။

၈၈ ခုႏွစ္က စက္တင္ဘာသို႔

အဲဒီေန႔က မွတ္မွတ္ရရ ေနမသာေပမဲ့ ၿမဳိ႕ဆင္ေျခဖုံး ရင္ခြင္ထဲထိ တီအီးကားႀကီးမ်ား ေခါက္တုံ႔ ေခါက္ျပန္ ေျပးလႊားေနၾကသည္။ ကားသံမ်ားနဲ႔ ဒီဇယ္ေညွာ္နံ႔ေတြ ေရာေထြးေနတဲ့ ၿမဳိ႕ႀကီးထဲ ့ ့ ့ အစိမ္းပုပ္ေရာင္ ဆင္တူဝတ္ဆင္ထားေသာ ပူပူေႏြးေႏြး လူစိမ္းမ်ားေရာက္လာၾကသည္။ ေနာက္ထပ္ မီးခိုးတေထာင္းေထာင္းထေနေသာ သံခ်ပ္ကာကားမ်ားနဲ႔ မီးသတ္ကားမ်ား မီးသတ္သမားေရာင္ေဆာင္ထားေသာ သန္႔ရွင္းေရးသမားလည္း ေရာက္လာၾကသည္။ တခ်ဳိ႕ ့ ့ ့ မ်ာက္ႏွာမာမ်ား ကြန္ကရစ္နဲ႔ ကတၱရာ ေရာခင္းထားရာ အဝင္အထြက္လမ္းမ်ားမွာ သံဆူးႀကဳိးမ်ာနဲ႔ အငမ္းမရပိတ္ဆို႔ေနၾကသည္။ ပစ္စတိုခါးခ်ိပ္ထားသူမ်ား ၿမဳိ႕ႀကီးတခုလုံး ့ ့ ့ ႀကဳိတင္ႀကံစည္ထားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း စကားေျပာစက္နဲ႔ အထက္သို႔ အစီရင္ခံေနၾကသည္။ သူတို႔အားလုံး အမိန္႔အတိုင္း စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္သြားၿပီးေနာက္ နားစြင့္ေနလိုက္ၾကသည္ ေလလႈိင္းေပၚမွ ခ်က္ခ်င္း အသစ္စက္စက္ေရာက္လာေသာ နံပါတ္နဲ႔အသံ ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။ တၿပဳိင္နက္ထဲ ဂ်ီသရီး ဂ်ီဖိုး ကာဘိုင္မ်ားနဲ႔ တရစပ္ ပစ္ခတ္သံမ်ား ယမ္းေငြ႔အနံ႔မ်ား က်ည္ဆံခြန္မ်ား လြယ္အိပ္မ်ားနဲ႔ ေက်ာင္းသင္ခန္းစာ စာအုပ္မ်ား ဦးထုပ္မ်ား ့ ့ ့ ဖိနပ္မ်ား ့ ့ ့ နဖူးစီး လက္ပါတ္မ်ား လမ္းမႀကီးမ်ားေပၚ တစစီ ျပန္႔က်ဲသြားၿပီး ၿမဳိ႕ႀကီးထဲတြင္ ေသြးေခ်ာင္းစီးသြားခဲ့သည္။ အဲဒီေန႔က ့ ့ ့ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၁၈ရက္ ညေန ၄ နာရီေလာက္တြင္ျဖစ္သည္။ ။ မိုးမခ၀က္ဆိုက္မွာေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးေသာကဗ်ာျဖစ္သည္

ေ႐ႊမန္းအာဇာနည္ (၁၇) ဦးေရးသူ- ေ႐ႊကိုင္းသား

တပို႔တြဲလဆုတ္ (၇) ရက္၊ ဤေန႔သည္ကား လြတ္လပ္ေရးအတြက္ နယ္ခ်ဲ႔သမား၏ လက္ပါးေစမ်ား လက္ခ်က္ျဖင့္ ေသြးေျမက်ကာ အသက္ေပးသြားၾကေသာ ေ႐ႊမန္းအာဇာနည္ (၁၇) ဦးတို႔၏ တဆယ့္ႏွစ္ ႏွစ္ေျမာက္ ေန႔ေပတည္း။အခ်ိန္ကား ဗမာ့ႏိုင္ငံေရးရာဇ၀င္တြင္ လႈပ္႐ွားထႂကြဆံုး အခ်ိန္ဟု ဆိုရမည့္ ၁၃၀၀ ျပည့္ႏွစ္ခါျဖစ္၍ အေရးေတာ္ပံုမ်ား တခုၿပီးတခု ဆက္ခါ ဆက္ခါ ေပၚေပါက္ၿပီး၊ ရန္ကုန္တြင္ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေပါင္း (၂၀၀) ေက်ာ္ ဒဏ္ရာရ၍ ကိုေအာင္ေက်ာ္ ေသဆံုးရသည့္ အေျခသို႔ပင္ တိုင္ခဲ့ေလသည္။ဤႏိုင္ငံေရးဂယက္သည္ မႏၱေလးၿမိဳ႔ႀကီးသို႔လည္း လာ၍ ထိခိုက္ေလရကား၊ အေတာ္အတန္ ေအးခ်မ္း ၿငိမ္သက္လ်က္ ႐ွိေနေသာ မႏၱေလးၿမိဳ႔ႀကီးမွာလည္း ဓာတ္စက္႐ံု ဓာတ္ရထားႏွင့္ အဂၤလိပ္အလုပ္တိုက္မ်ားကို ပိတ္၍ ဘူတာ႐ံုႏွင့္ ဂတ္ စသည္မ်ားကို အေစာင့္စစ္တပ္မ်ား ခ်ထားၿပီး နန္းေတာ္ႀကီးအတြင္းသို႔ ျမန္မာမ်ား မ၀င္ေစရဟူေသာ စီမံခ်က္တို႔ေၾကာင့္ လႈပ္လႈပ္႐ွား႐ွား ျဖစ္ေနေပသည္။ဤအတြင္း တပို႔တြဲလဆုတ္ (၆)ရက္ေန႔က အိမ္ေတာ္ရာ ၁၄ခန္း ဇရပ္ႀကီးတြင္ ရဟန္းပ်ိဳအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဥကၠဌ ဆရာေတာ္ဦးကလ်ာဏက သဘာပတိအျဖစ္၊ အမ်ိဳးသားေက်ာင္းဆရာ ဦးထြန္းေမာင္က အက်ိဳးေဆာင္အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္၍ ေက်ာင္းသားမိဘမ်ားႏွင့္ ၿမိဳ႔လံုးကၽြတ္အစည္းအေ၀းႀကီး က်င္းပရာ ရဟန္း႐ွင္လူ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ တက္ေရာက္ၾကေပသည္။ထိုအစည္းအေ၀းႀကီးက (၁) ဘာသာေရးကိစၥ (၂) ေက်ာင္းသားလႊတ္ေတာ္ကို ေထာက္ခံျခင္း (၃) အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတိုက္ဖ်က္ရန္ (၄) ျမန္မာျဖစ္ အားေပးရန္ႏွင့္ (၅) ဤၿမိဳ႔လံုးကၽြတ္အစည္းအေ၀းႀကီး အၿပီးတြင္ စည္းကမ္းေသ၀ပ္စြာ လမ္းေလွ်ာက္ၾကရန္ အဆိုမ်ားတင္သြင္းၿပီး၊ ေထာက္ခံဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့ေလသည္။ အဆိုတရပ္ျဖစ္ေသာ စီတန္းလမ္းေလွ်ာက္ရန္မွာ အခ်ိန္မရေတာ့သျဖင့္ ေနာက္တေန႔ (တပို႔တြဲလဆုတ္ (၇) ရက္ေန႔) (၁၁) နာရီ အခ်ိန္သို႔ ေ႐ႊ႕ ဆိုင္းလိုက္ရေပရာ၊ ဤဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ အာဇာနည္ (၁၇)ဦးတို႔အတြက္ ေသေန႔ကို ကန္႔သတ္ေပးဘိသကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနသည္ကို ေနာက္မွ သိရေပေတာ့သည္။၁၃၀၀- ျပည့္ တပို႔တြဲလဆုတ္ (၇)ရက္ (၁၁-၂-၃၉) ေန႔တြင္ကား ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ သမဂၢ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ လႊတ္ေတာ္မွ ဒီဇင္ဘာ (၃၁) ရက္ေန႔က ျပဌာန္းခ်မွတ္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို အိမ္ေတာ္ရာ အစည္းအေ၀းႀကီးက ေထာက္ခံဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ လက္နက္မပါ စည္းကမ္းေသ၀ပ္စြာ စီတန္းလမ္းေလွ်ာက္ၾကရန္ အိမ္ေတာ္ရာဘုရားအတြင္းသို႔ အဖြဲ႔အသင္း အသီးသီးတို႔သည္ ခပ္ေစာေစာအခ်ိန္ ကပင္ ေရာက္႐ွိလာၾကရာ ထိုေရာက္႐ွိလာၾကေသာ ပရိသတ္ ႏွစ္သိန္းေက်ာ္တို႔ကို ရဟန္းေတာ္မ်ားက ေ႐ွ႔ေဆာင္ၿပီး (၂၆) ဘီလမ္းအတိုင္း၊ ခ်ီတက္ခဲ့ၾကေပသည္။စီတန္းလမ္းေလွ်ာက္လာသူတို႔၏ တပ္ဦးသည္ ၂၆ ဘီလမ္း၊ ေၾကးနန္း႐ံုးေပါက္သို႔ ေရာက္ေသာအခါ က်ံဳးထိပ္႐ွိ စစ္တပ္ႏွင့္ပုလိပ္တို႔ကို ရင္ဆိုင္မိေတာ့သည္။ ပုလိပ္မ်ား ထက္၌ အေရးပိုင္ မစၥတာလက္၊ ရာဇတ္ႀကီး မစၥတာရိန္းႏွင့္ လက္ေအာက္ အင္စပက္ေတာ္ ရာဇ၀တ္မ်ား ပါ႐ွိ၍ ပုလိပ္မ်ားေနာက္မွ လက္နက္ကိုင္ ဘားမား႐ိုင္ဖယ္စစ္သားမ်ား အသင့္႐ွိေနၾကေပသည္။အခ်ိန္ကား ေန႔ခင္း နာရီအခ်ိန္ခန္႔၊ ထိုအခါ အေရးပိုင္သည္ ေ႐ွ႔မတိုးႏွင့္ ျပန္ၾကဟု စံုေထာက္မစၥတာ ေဒးဗစ္အား (၃) ႀကိမ္ ေျပာေစ၏။ ေ႐ွ႔ဆံုးမွ ဗိုလ္အျဖစ္ လိုက္ပါလာေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ားက က်ဳပ္တို႔မွာ လက္နက္ ဘာမွ်မပါ we are armless ဟု အခ်ိဳ႔ ရဟန္းေတာ္ (၂)ပါးက ေအာ္ေျပာေသး၏။ အေရးပိုင္က ေသနတ္ႏွင့္ ပစ္မည္ဟု ေျပာျပန္၏။ ထိုအခါ ရဟန္းေတာ္မ်ားက ငါတို႔ ေ႐ွ႔သို႔မတိုး၊ ဥကၠဌအမိန္႔ကို ဤေနရာမွ ရပ္၍ ေစာင့္ေနသည္ဟု ျပန္ေျပာၾကသည္။ ဥကၠဌမွာ ထိုအခ်ိန္က အိမ္ေတာ္ရာမွာ ႐ွိေနေသးသည္။သို႔ႏွင့္ပင္ အေရးပိုင္မွာ ေနာက္သို႔ျပန္လွည့္သြားၿပီး ေ႐ွ႔တန္း႐ွိပုလိပ္မ်ားကို ႐ုပ္သိမ္းလိုက္၍ ဘားမား႐ိုင္ဖယ္ စစ္သားမ်ားကို ေ႐ွ႔သို႔ တိုးေစခဲ့ၿပီးလွ်င္ စစ္ခရာသံ (၂)ခ်က္မႈတ္၍ အခ်က္ေပးလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ အသနား အညႇာတာ ကင္းမဲ့လွစြာေသာ စစ္သားမ်ား၏ ေသနတ္ေျပာင္း၀မ်ားမွ က်ည္ဆံမ်ားသည္ တၿပိဳင္တည္းလိုလို ထြက္ေပၚလာၿပီးလွ်င္ စည္းကမ္းေသ၀ပ္စြာႏွင့္ ရပ္တန္႔၍ ဥကၠဌအမိန္႔ကို ေစာင့္ေမွ်ာ္လွ်က္ ႐ွိၾကေသာ ေ႐ွ႔တန္းမွ ရဟန္းေတာ္ (၆) ပါးတို႔ကို ေနရာတြင္ ေခြၾကသြားေစေတာ့သည္။ေ႐ွ႔ဆံုးမွ (၂) ပါးတတြဲ၊ အလယ္မွ (၂) တတြဲႏွင့္ ေနာက္ဆံုးမွ တပါးစီ လဲေနၾကေၾကာင္း၊ ထိုအခါက အလယ္က ကိုယ္ေတာ္ႏွစ္ပါး၏ ေနရာ၌ အလံမွာ မလဲက်ဘဲ မတ္မတ္ႀကီး ထူထားေသာ ဟူ၏။ တကယ့္အာဇာနည္ပါေပ။လက္နက္ကိုင္တို႔ကား ထိုမွ်ႏွင့္ မရပ္ၾကေသးဘဲ ၂၆ ဘီလမ္းတေလွ်ာက္ ခ်ီတက္လာၾကၿပီးလွ်င္၊ ႐ိုးကုမၸဏီတိုက္ အနီးထိ လိုက္လံပစ္ခတ္ၾကေသာေၾကာင့္ ဗိုလ္ (၁၇) ဦး က်ဆံုးၿပီး အမ်ားအျပား ဒဏ္ရာရ႐ွိၾက ေလသည္။အာဇာနည္ (၁၇) ဦးတို႔၏ စ်ာပနကိစၥကိုကား တပို႔တြဲ လကြယ္ေန႔တြင္ ၿမိဳ႔နယ္ႏွင့္ခ်ီ၍ တခမ္းတနား သၿဂႋဳဟ္ခ်ီးျမႇင့္ လိုက္ၾကရေသာ္လည္း ၿမိဳ႔သူၿမိဳသားတို႔၏ စိတ္တြင္ကား ေတြးေလေတြးေလ ေဆြးမေျပေအာင္ ျဖစ္ရဘိ၍ ထိုအေၾကာင္းကို မေမ့ႏိုင္ေအာင္ ႐ွိေလေတာ့သည္။ဤမႏၱေလး အေရးေတာ္ပံုတြင္ အၾကမ္းစစ္ပြဲ၊ အႏုစစ္ပြဲ ယွဥ္တြဲၿပိဳင္ဆိုင္၍ သူႏိုင္ ငါႏိုင္ အခ်က္ပိုင္ပိုင္ ႏွစ္ဦးရင္ဆိုင္တိုက္ခိုက္ၾကရာတြင္ သူတို႔သည္ အၾကမ္းနည္းျဖင့္ ေအာင္ျမင္ၾကကုန္၍ ငါတို႔လည္း အႏုနည္းျဖင့္ သူတို႔ကို အျပတ္အသတ္ နလံမထူ အလံမျပဴႏိုင္ေအာင္ ျပဳလိုက္ၾကကုန္၏ ဟူ၍ ရဟန္းပ်ိဳမ်ား၏ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႀကီး ဥကၠဌဆရာေတာ္ ဦးကလ်ာဏ အမိန္႔႐ွိသကဲ့သို႔ ကမၻာတြင္ ယဥ္ေက်းပါသည္ဟု အသားယူေနၾကေသာ ၿဗိတိသွ်အစိုးရတို႔ကို ေ႐ႊမန္းလူထုႀကီးက အႏုနညး္ျဖင့္ အႏိုင္ယူလိုက္ႏိုင္ေပသည္။အာဇာနည္ (၁၇) တို႔၏ ခ်ီးက်ဴးပြဲကို ၁၃၀၉ - ခု၊ တေပါင္းလဆုတ္ (၇) ရက္ (၁-၂- ၄၈) ေန႔က (၁၁) ႀကိမ္ေျမာက္ႏွင့္ ေနာက္ဆံုးခ်ီးက်ဴးပြဲတရပ္အေနျဖင့္ စည္ကားသိုက္ၿမိဳက္စြာ က်င္းပၿပီးစီးခဲ့ေလၿပီ။ ဤဘက္ႏွစ္ မ်ားတြင္ကား ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရက အသိအမွတ္ျပဳသည့္အတိုင္း လာမည့္ မတ္လ (၂၈) ရက္ေန႔ ေရာက္မွသာ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အာဇာနည္ေန႔အျဖစ္ျဖင့္ တေပါင္းတည္း ျပဳလုပ္ရေပေတာ့မည္။

ေ႐ႊကိုင္းသား။(ေ႐ႊမန္းေအာင္စည္သတင္းစာ၊ ၁၃၁၁ ခု၊ တပို႔တြဲလဆုတ္ ၇ ရက္ မွ)[မႏၱေလးအႏွစ္၁၅၀ျပည့္ မဂၢဇင္း၊ ေမလ၊ ၂၀၀၉ မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။

ေခတ္ၿပဳိင္ဝက္ဆိုက္မွ

ဦးဥတၱမေခတ္ သံဃာ့သမဂၢီမွ ေရႊ၀ါေရာင္ေခတ္ သံဃာ့သမဂၢီသို႔ ဇင္လင္း

၀ါေရာင္သံဃာ့အေရးေတာ္ပုံသည္ ယခု ၂၀၀၉ စက္တင္ဘာတြင္ (၂) ႏွစ္ျပည့္ၿပီျဖစ္သည္။ စစ္အာဏာရွင္တို႔က သံဃာေတာ္တို႔အား ႏိုင္ငံေရးကိစၥမ်ားတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္ျခင္းမရွိေစရဟု အမိန္႔အာဏာျဖင့္ တားျမစ္ကန္႔သတ္႐ုံမွ်မက သာသနာ့နယ္ေျမအတြင္း လက္နက္ကိုင္က်ဴးေက်ာ္ကာ ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ားအား သတ္ျဖတ္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ် စသည့္ သာသနာဖ်က္လုပ္ငန္းမ်ားကို အၾကမ္းဖက္မႈမ်ိဳးစုံသုံး၍ လူမဆန္စြာလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုသို႔ ရက္ရက္စက္စက္ ေသြးထြက္သံယို သတ္ျဖတ္ျပလိုက္႐ုံျဖင့္ စစ္အာဏာကို အန္တုမႈမ်ား ၿငိမ္က်သြားမည္ဟု စစ္အုပ္စုက ထင္ပုံရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျပည္သူတို႔ ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ရသည့္ အေရးကိစၥရပ္တိုင္း၌ သံဃာေတာ္တို႔ မားမားမတ္မတ္ ရပ္ခဲ့ၾကသည့္ သမိုင္းအစဥ္အလာကို စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား ေမ့ေလ်ာ့ေနဟန္တူသည္။ ေရႊ၀ါေရာင္သံဃာ့အေရးေတာ္ပုံ (၂) ႏွစ္ျပည့္သည့္ ယခုႏွစ္သည္ “ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ” ပ်ံလြန္ေတာ္မူျခင္း ႏွစ္(၇၀) ျပည့္ခ်ိန္ႏွင့္လည္း တိုက္ဆိုင္ေနေပသည္။ ဆန္ေရစပါးႏွင့္ သယံဇာတမ်ဳိးစုံ ေပါႂကြယ္လွေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တိုင္းသူျပည္သားတို႔ စား၀တ္ေနေရး ခက္ခဲက်ပ္တည္းကာ ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေနၾကရျခင္းသည္ “အစိုးရ ညံ့ဖ်င္းလြန္း၍ ျဖစ္သည္” ဟု ၁၉၂၁ ခုႏွစ္ မတ္လ (၂၃) ရက္ေန႔ ေဒးဒရဲၿမိဳ႕နယ္ ဆုကလပ္ရြာ၌ တရားေဟာခဲ့သျဖင့္ ၿဗိတိသွ်စစ္ပုလိပ္တို႔၏ ဖမ္းဆီးအက်ဥ္းခ်ခံခဲ့ရသည့္ သာသနာ့နယ္ပယ္မွ ထူးျခားေသာ ရဟန္းေတာ္ကို ျမန္မာတို႔မေမ့ေလာက္ေသးဟု ထင္သည္။ ထိုရဟန္းေတာ္သည္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းတြင္ ပထမဦးဆုံး ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံရေသာ ရဟန္းအာဇာနည္ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ “ကရက္ေဒါက္ ဂက္ေဒါက္” (Craddock, Get Out!) ဟူေသာ ေႂကြးေၾကာ္သံကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ထိုအာဇာနည္အရွင္ကား “ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ” ျဖစ္လာသည္ကို မွတ္မိၾကမည္ထင္ပါသည္။ “ကရက္ေဒါက္” (Sir Reginlad Henry Craddock) သည္ ထိုစဥ္က ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒုတိယဘုရင္ခံျဖစ္သည္။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၏ ေဟာေျပာခ်က္တခု၌ “ဒီတိုင္းျပည္ သူတပါးလက္ေအာက္ခံ ကြၽန္ႏိုင္ငံျဖစ္ေနရင္ ဒီတိုင္းျပည္က လူမ်ိဳးဟာလည္း ကြၽန္လူမ်ိဳး၊ ဒီလူမ်ိဳးကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာဟာလည္း ကြၽန္ဘာသာ ကြၽန္သာသနာျဖစ္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ဘာသာ ကြၽန္သာသနာအျဖစ္က လြတ္ေအာင္ သံဃာေတာ္မ်ား ေက်ာင္းတြင္ က်ိန္းအိပ္မေနၾကဘဲ သံဃာ့သမဂၢီအဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႔ၿပီး ဒီတိုင္းျပည္ဒီလူမ်ဳိး လြတ္လပ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္သင့္ၾကတယ္” စသည္ျဖင့္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဟာေျပာခဲ့ပုံမွာ ၾကက္သီးထေလာက္သည္ဟု မွတ္တမ္းမ်ားရွိသည္။ ကိုယ္က်ဳိးမငဲ့ တိုင္းျပည္ႏွင့္လူမ်ိဳး လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ပင္ပန္းဆင္းရဲမႈအမ်ိဳးမ်ိဳးခံကာ ဆရာေတာ္သည္ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္အစိုးရအား ႏွလုံးရည္တိုက္ပြဲဆင္ခဲ့သည္။ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈအမ်ဳိးမ်ဳိးၾကားမွ မိမိႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားတို႔ ႏိုင္ငံေရးအသိအျမင္ က်ယ္ျပန္႔တိုးတက္လာေစရန္ ေထာင္တန္းအက်ခံကာ ေဟာေျပာခဲ့သည့္ မ်ိဳးခ်စ္ပုဂၢိဳလ္လည္းျဖစ္သည္။ ဆရာေတာ္သည္ ျမန္မာတို႔အား အေစာဆုံး ႏိုင္ငံေရးမ်က္စိဖြင့္ေပးခဲ့သူတို႔အနက္ ေရွ႕ဆုံးတန္းမွ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ‘ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ’ သည္ ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီး စတင္သည့္ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ (၉) ရက္ေန႔ သက္ေတာ္ (၆၀) ျပည့္ခ်ိန္တြင္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူခဲ့သျဖင့္ ယခု ၂၀၀၉ စက္တင္ဘာတြင္ ႏွစ္ေပါင္း (၇၀) ျပည့္ခ့ဲေပၿပီ။ သို႔ေသာ္ ဆရာေတာ္၏ ၾသ၀ါဒမ်ားကား ရွင္သန္ေနဆဲရွိသည္။ ဆရာေတာ္ အစပ်ိဳးခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံေရးႏိုးၾကားမႈကား ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ားအၾကား၌ ယေန႔တိုင္ ရွင္သန္ေနဆဲ ျဖစ္ေပသည္။ ဆရာေတာ္၏ ငယ္နာမည္မွာ “ေပၚထြန္းေအာင္” ျဖစ္၍ အဘ ဦးျမႏွင့္ အမိ ေဒၚေအာင္ေက်ာ္သူတို႔မွ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕၌ (၁၈၇၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၄) တြင္ ဖြားျမင္သည္။ အသက္ (၁၅) ႏွစ္တြင္ ကာလကတၱားမွ တကၠသိုလ္၀င္ခြင့္ ဆယ္တန္းေအာင္ သည္။ ထို႔ေနာက္ ပခုကၠဴၿမိဳ႕ ေရစႀကိဳစာသင္တိုက္တြင္ ဗုဒၶဘာသာ စာေပက်မ္းဂန္မ်ား သင္ယူသည္။ ၁၉၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ရဟန္း၀တ္ျဖင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံသို႔ ႂကြေရာက္၍ ကာလကတၱားရွိ အိႏၵိယအမ်ိဳးသားေကာလိပ္၌ ပါဠိ၊ သကၠဋ၊ ဘဂၤါလီ၊ မာဂရီ၊ ေရွးေဟာင္း ဟိႏၵဴစာေပမ်ား သင္ယူခဲ့သည္။ ထိုေက်ာင္း၌ပင္ ပါဠိပါေမာကၡအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ဖူးသည္။ ၁၉၀၃ ခုႏွစ္တြင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွတဆင့္ ျပင္သစ္၊ အဂၤလန္၊ ဂ်ာမနီတို႔သို႔ ခရီးလွည့္၍ ႏိုင္ငံတကာအေရးအရာမ်ားကို ေလ့လာဆည္းပူးခဲ့သည္။ ဥေရာပ၌ရွိေနစဥ္ ၁၉၀၅ ခုႏွစ္ ႐ုရွ-ဂ်ပန္စစ္ျဖစ္ရာ ဂ်ပန္က အႏိုင္ရသည့္သတင္းကို ၾကားသိရ၍ အလ်င္အျမန္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာေသာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံအေၾကာင္းကို ေလ့လာလိုစိတ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ သို႔ျဖင့္ ဆရာေတာ္သည္ ၁၉၀၇ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္ကာ တိုက်ဳိဗုဒၶဘာသာတကၠသိုလ္တြင္ ပါဠိႏွင့္သကၠဋဘာသာဆိုင္ရာ ပါေမာကၡအျဖစ္ (၄) ႏွစ္နီးပါး ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအျပန္ခရီးတြင္ ကိုရီးယား၊ မန္ခ်ဴးရီးယား၊ တ႐ုတ္၊ ကေမာၻဒီးယားႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ၀င္ေရာက္ေလ့လာခဲ့သည္။ ၁၉၁၁ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္ေရာက္ေသာအခါ သူရိယသတင္းစာတြင္ ႏိုင္ငံတကာ တိုးတက္မႈအေျခအေန အေထြေထြကို ႏိုင္ငံသားမ်ား ပညာဗဟုသုတရေစရန္ ေရးသားတင္ျပခဲ့သည္။ “၀ိုင္အမ္ဘီေအ” ကို စတင္ထူေထာင္ခဲ့ၾကေသာ ဦးဘေဘ၊ ဦးေမာင္ႀကီး၊ ဦးဘရင္တို႔ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ သူရိယသတင္းစာ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ၾကသည့္ ဦးဘကေလး၊ ဦးလွေဖ အစရွိေသာ ထိုေခတ္ လူငယ္လူလတ္မ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း၊ အဂၤလိပ္လက္ေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္ရန္ မည္သို႔ေဆာင္ရြက္သင့္ၾကေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈမ်ားလုပ္ခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၏ ႏိုင္ငံေရးအျမင္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အဂၤလိပ္လက္ေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္ေရးသို႔ ဦးတည္သည္။ လြတ္လပ္ေရး မရႏိုင္ေသးမီစပ္ၾကား ‘ဟုမၼ႐ူး’ ေခၚ ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကို ကိုယ့္အမ်ိဳးသားတို႔ ကိုယ္တိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေရး ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ၾကဖို႔ ေရးသားေဟာေျပာသည္။ ပညာတတ္လူငယ္လူလတ္မ်ား ဟုမၼ႐ူးသေဘာတရား စိတ္ဓာတ္မ်ားကို နား၀င္ေအာင္ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုသည္။ အထူးသျဖင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ရွိစဥ္က အိႏၵိယ-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရး ရရွိရန္ကိစၥမ်ားကို ကြန္ဂရက္ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သည္။ ဆရာေတာ္ကိုယ္တိုင္မွာလည္း ျမန္မာေဒသခြဲ ကြန္ဂရက္ပါတီအဖြဲ႔၀င္ျဖစ္သည္။ ၁၉၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ဆရာေတာ္သည္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ ဒုတိယအႀကိမ္ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ဂ်ပန္တြင္ ဆရာေတာ္သည္ ပါဠိႏွင့္ သကၠဋဘာသာ ပါေမာကၡအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးရာကိစၥမ်ားကို ဂ်ပန္ေရာက္ တ႐ုတ္ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔လည္း သြားေရာက္ခဲ့၍ တ႐ုတ္အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ ေဒါက္တာဆြန္ယက္ဆင္ႏွင့္လည္း ေတြ႔ဆုံသိကြၽမ္းခဲ့သည္။ ေဒါက္တာဆြန္ယက္ဆင္ႏွင့္ အာရွေဒသလြတ္လပ္ေရးကိစၥမ်ား ေဆြးေႏြးခြင့္ရရွိခဲ့သည္။ ပထမကမာၻစစ္ၿပီးကာနီးတြင္ ဆရာေတာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္ႂကြလာသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစတင္၍ ျမန္မာလူထု နားမ်က္စိပြင့္ေစရန္ ႏိုင္ငံတကာမွရရွိခဲ့ေသာ အသိပညာဗဟုသုတမ်ားႏွင့္ ယွဥ္တြဲ၍ ႏိုင္ငံေရးတရားမ်ား ေဟာေျပာခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္၏ ေဟာေျပာခ်က္မ်ားမွာ စကားလုံးေျပာင္ေျပာင္ ထိထိမိမိရွိလွသျဖင့္ တရားပြဲတိုင္း ႀကိတ္ႀကိတ္တိုး စည္ကားသည္ဟု မွတ္တမ္းမ်ားရွိသည္။ ဆရာေတာ္၏ ေဟာေျပာခ်က္တရပ္မွာ ဤသို႔ျဖစ္သည္။ “ျမန္မာတိုင္းသူျပည္သားတို႔ဟာ က်ဳိးႏြံတယ္ဆိုတဲ့ ေအာက္တန္းက်စိတ္မ်ားကို ဖယ္ရွားပစ္ၾကရမယ္။ ျမန္မာတိုင္းသူျပည္သား တို႔ဟာ စြမ္းရည္သတၱိရွိေၾကာင္း၊ ပညာရွိေၾကာင္းနဲ႔ မဟုတ္မခံစိတ္ဓာတ္ကို ျပရမယ္။ ဒီလိုျပႏိုင္ရင္ က်ဳပ္တို႔ကို ဘယ္သူကမွ ေစာ္ကားရဲ ဖိႏွိပ္ရဲမွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဘယ္လိုအင္အားႀကီးၿပီး ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တဲ့ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္ တိုင္းရင္းသားအေပါင္း စည္းလုံးညီညာစြာနဲ႔ တြန္းလွန္ႏိုင္ၾကရင္ တာရွည္ခံႏိုင္မယ္ မဟုတ္ပါဘူး၊ ကိုယ့္ရည္မွန္းခ်က္ ေအာင္ေစခ်င္ရင္ ေနာက္မတြန္႔ၾကနဲ႔။ ေၾကာက္အားမပိုၾကနဲ႔၊ ဒုကၡကို ပဓာနမထားၾကနဲ႔၊ ဟုမၼ႐ူးတို႔ လြတ္လပ္ေရးတို႔ဆိုတာ က်ဳပ္တို႔ရထိုက္တဲ့ ကမာၻ႔အေမြအႏွစ္ႀကီးမ်ားျဖစ္တယ္။ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီ၀ါဒသမားေတြက ဘယ္ေလာက္ပဲ ေႏွာင့္ယွက္ေႏွာင့္ယွက္ တကယ္ရေအာင္လုပ္ႏိုင္တဲ့ သေဘာမွန္ဟာ တိုင္းသူျပည္သားတို႔ လက္ထဲမွာသာရွိတယ္။˝ ထို႔ေၾကာင့္လည္း ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမအား ေရွးေဟာင္းအေတြးအေခၚ အယူအဆတို႔ကို ပယ္လွန္သူ၊ ၀ံသာႏုစိတ္ဓာတ္ တက္ႂကြေအာင္ လႈံ႔ေဆာ္သူအျဖစ္ ထိုေခတ္လူထုက လက္ခံထားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၀ံသာႏုအမ်ိဳးသားေရးလႈပ္ရွားမႈ စတင္ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ ‘ဂ်ီစီဘီေအအသင္းႀကီး’ ၏ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား ေအာင္ျမင္ေစရန္အတြက္လည္း ဆရာေတာ္က မ်ားစြာအေထာက္အကူျပဳခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္၏ ေဟာေျပာမႈမ်ားေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားေရးလႈပ္ရွားမႈလည္း ပိုမိုအရွိန္ရလာသည္။ လူထုအမ်ား ႏိုင္ငံေရး ႏိုးၾကားလာလ်က္ ၀ံသာႏုအသင္းမ်ားလည္း တိုးတက္မ်ားျပားလာသည္။ သူရိယသတင္းစာကလည္း ဆရာေတာ္၏ ေဟာေျပာမိန္႔ၾကားခ်က္မ်ားကို ေထာက္ခံေရးသားခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္၏ အေတြးအျမင္သစ္ ေဆာင္းပါးမ်ားကိုလည္း သူရိယသတင္းစာက တခမ္းတနား ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ သူရိယသတင္းစာတိုက္ကို ဆရာေတာ္၏ ဌာနခ်ဳပ္ဟုပင္ ထိုေခတ္က သတ္မွတ္ၾကသည္။ ဗုဒၶသာသနာ စည္ပင္တိုးတက္ေစရန္ ဦးစြာပထမ ကြၽန္ဘ၀က လြတ္ေအာင္လုပ္ရမည္ဟု ဆရာေတာ္က ေဟာေျပာသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာအက်ိဳးအတြက္ ‘သံဃာ့သမဂၢီမ်ား’ ထူေထာင္ဖြဲ႔စည္း၍ လြြတ္လပ္ေရးရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ၾကရမည္ဟု ဦးဥတၱမက မိန္႔ၾကားသျဖင့္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔တြင္ သံဃာ့သမဂၢီမ်ား ေပၚထြန္းလာကာ ႏိုင္ငံေရးတရားေဟာသည့္ သံဃာေတာ္မ်ား တိုးပြားလာခဲ့သည္။ ဤသို႔ ဆရာေတာ္၏ ၀ါယမစိုက္ထုတ္မႈေၾကာင့္ ၁၉၂၁ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ (၁) ရက္ (၂) ရက္တြင္ သံဃာ့သမဂၢီအဖြဲ႔ေပါင္း (၃၀) ေက်ာ္မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအစည္းအေ၀းကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ က်င္းပႏိုင္ခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္ သံဃာေတာ္မ်ား ဂ်ီစီဘီေအအသင္း ေခါင္းေဆာင္မ်ား အပါအ၀င္ ရဟန္းရွင္လူ ပရိသတ္ (၅၀၀) ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ ေဒးဒရဲၿမိဳ႕နယ္ ဆုကလပ္ရြာ တရားပြဲအၿပီး ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမအား ႏိုင္ငံေရးလုပ္မႈျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္အျပစ္ေပးလိုက္ေသာအခါ ရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူအမ်ား မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္ၾကရသည္။ ဆရာေတာ္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ‘ဂ်ီစီဘီေအ’ အသင္းႀကီးကို လူထုက ပိုမိုေထာက္ခံအားေပးခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္သည္ ပထမအႀကိမ္ေထာင္က်ရာမွ ျပန္လြတ္လာၿပီးေနာက္ တျပည္လုံးလွည့္လည္၍ ႏိုင္ငံေရးတရားမ်ား ေဟာၾကားခဲ့ျပန္သည္။ “အဂၤလိပ္ပစၥည္းကို သပိတ္ေမွာက္ၾက” “အဂၤလိပ္ဆိုင္ေတြကို သပိတ္ေမွာက္ၾက” “တိုင္းရင္းျဖစ္ ပစၥည္းကို ၀ယ္ယူအားေပးၾက” “တိုင္းရင္းသားဆိုင္ေတြမွာ ၀ယ္ယူအားေပးၾက” “ဒို႔လူမ်ိဳးေတြ ညီၫြတ္မွ လြတ္လပ္ခ်မ္းသာမယ္” “ဟုမၼ႐ူး ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရေအာင္ ေတာင္းဆိုႀကိဳးပမ္းၾက” “ကရက္ေဒါက္ ဂက္ေဒါက္”(Craddock,Get Out!) စေသာ ေႂကြးေၾကာ္သံမ်ားေၾကာင့္ ၁၉၂၄ ခုႏွစ္ ရန္ကုန္ က်ဳံးႀကီးလမ္း နန္းေတာ္ ႐ုပ္ရွင္႐ုံတရားပြဲအၿပီး ဒုတိယအႀကိမ္ အဖမ္းခံရျပန္သည္။ အဂၤလိပ္အစိုးရကို အၾကည္ညိဳပ်က္ေအာင္ ေဟာေျပာေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွားသည္ဆိုကာ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ (၃) ႏွစ္ အျပစ္ေပးခံရသည္။ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းကို ျပန္လွန္ေလ့လာသည့္အခါတိုင္း ၀ိုင္အမ္ဘီေအေခၚ ဗုဒၶဘာသာကလ်ာဏယု၀အသင္း၊ ေနာင္ ဂ်ီစီဘီေအေခၚ ျမန္မာအသင္းခ်ဳပ္ႀကီး၏ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈမ်ားကို ခ်န္လွပ္ထား၍ မရႏုိင္ေပ။ ထုိျမန္မာအသင္းခ်ဳပ္ႀကီး တိုးတက္က်ယ္ျပန္႔လာေအာင္ အေထာက္အကူျပဳေပးခဲ့ရာတြင္ သံဃာေတာ္မ်ားႏွင့္ သံဃာ့သမဂၢီအဖြဲ႔မ်ား၏ ေထာက္ခံအားေပးမႈမ်ားမွာ အဓိကေနရာမွပါ၀င္ေပသည္။ ထိုေၾကာင့္ သံဃာေတာ္မ်ား တိုင္းက်ိဳးျပည္က်ိဳးေဆာင္ရာ၌ ေရွ႕တန္းမွ တက္တက္ႂကြႂကြပါလာေအာင္ အဦးဆုံး ေဟာေျပာခဲ့ေသာ ဆရာေတာ္ကား ဦးဥတၱမပင္ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶ၏ စာေပက်မ္းဂန္မ်ားကိုသာ သင္အံေလ့လာလ်က္ တရားဘာ၀နာပြားမ်ားေနၾကကုန္ေသာ သံဃာေတာ္တို႔အေနျဖင့္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၏ ႏိုင္ငံတကာအေတြ႔အႀကံဳမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို လက္ဦးတြင္ နားမ၀င္ႏိုင္ခဲ့ၾကေပ။ ေနာင္ႏွစ္အတန္ငယ္ၾကာေသာအခါ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၏ ႏိုင္ငံေရးတရားမ်ားမွာ စကားေ၀ါဟာရအရ မာေၾကာေသာ္လည္း လက္ေတြ႔အႏွစ္သာရအရ အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာအတြက္ အမွန္ပင္အက်ိဳးျပဳၾကာင္း သိျမင္လာၾက၍ ၀န္းရံေထာက္ခံလာၾကသည္။ ထိုစဥ္က ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမႏွင့္ သူရိယသတင္းစာတို႔သည္ ၀ိုင္အမ္ဘီေအအသင္းကို ျပည္သူတရပ္လုံး ေထာက္ခံအားေပးလာေအာင္ စိုက္လိုက္မတ္တတ္ လႈံ႔ေဆာ္ေရးသားခဲ့သျဖင့္ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္မ်ား တက္ႂကြလာခဲ့သည္။ ဦးဥတၱမ၏ ႐ိုးသားမႈ၊ ကိုယ္က်ိဳးမငဲ့မႈ၊ တိုင္းျပည္ႏွင့္ လူထုအက်ိဳးကိုသာ ေရွး႐ႈမႈတို႔ေၾကာင့္ ဆရာေတာ္ကို စံထားကာ သံဃာအမ်ား ျမန္မာအသင္းခ်ဳပ္ႀကီး၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ ပါ၀င္လာၾကသည္။ အစည္းအေ၀းမ်ား၊ ကြန္ဖရင့္မ်ားတြင္ သံဃာေတာ္မ်ား ပါ၀င္ေဆြးေႏြး ေဟာေျပာလာၾကသည္။ သံဃာ့သမဂၢီအဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႔စည္းကာ ႏိုင္င့ံအေရးအရာမ်ား၌ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္လာၾကသည္။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒုတိယဘုရင္ခံ ကရက္ေဒါက္၏ ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို ဆန္႔က်င္ကာ ၀ိုင္အမ္ဘီေအကို ေထာက္ခံလ်က္ ဟုမၼ႐ူးကို ေတာင္းဆိုေဟာေျပာခဲ့သည္။ ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္တြင္ အမတ္ (၁၀၃) ေနရာ လ်ာထားေသာ္လည္း (၇၉) ဦးသာ ေရြးေကာက္ခံျဖစ္သည္။ က်န္သူတို႔မွာ ဘုရင္ခံခန္႔ ဗ်ဴ႐ိုကရက္မ်ားျဖစ္သည္။ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ႏွင့္ ဗ်ဴ႐ိုကရက္တို႔ တြဲဖက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ျဖစ္သည္။ ဥပေဒျပဳေကာင္စီတြင္ အဆိုတခုတင္ရာ၌ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္တို႔ မဲအမ်ားစုရ၍ ႏိုင္ေသာ္လည္း ဘုရင္ခံသေဘာမတူလွ်င္ (ဗီတို) ျဖင့္ ပယ္ခ်ခံရတတ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၁၉၂၂ ဇူလိုင္ (၁၅)(၁၆) ဂ်ဴဗလီေဟာအစည္းအေ၀းတြင္ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမက “ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္သည္ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးျဖစ္သျဖင့္ ျပည္သူကိုမတိုင္ပင္ဘဲ ဗ်ဴ႐ိုကရက္တို႔က စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေသာစနစ္ျဖစ္သည္ဟု ေထာက္ျပခဲ့သည္။ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ (၇၉) ဦးသည္ အာဏာပါ၀ါမရွိေသာ ႐ုပ္ျပလွည့္စားမႈသာျဖစ္သည္။ ျပည္သူက သေဘာတူ၍ ေဆာင္ရြက္ေလဟန္ ပရိယာယ္ေဆာင္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဒိုင္အာခီေရြးပြဲ မ၀င္သင့္။ ဒိုင္အာခီေကာင္စီ၌ မပါသင့္။ ဒိုင္အာခီေကာင္စီ၀င္၍ ပူးသတ္ေရးလုပ္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္။ ဗ်ဴ႐ိုကရက္တုိ႔၏ ၾသဇာကို မလြန္ဆန္ႏိုင္” စသည္ျဖင့္ ဆရာေတာ္က ရွင္းျပခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္၏ မိန္႔ခြန္းမွ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္တခုမွာ ဤသို႔ျဖစ္သည္။ “ဟုမၼ႐ူးအတြက္ ႀကိဳးစားၾကရာမွာ ေၾကာက္လန္႔စိတ္ေတြ မထားၾကနဲ႔၊ ေၾကာက္ေမႊးပါရင္ ဇာဂနာနဲ႔ ႏုတ္ပစ္ၾကရမယ္။ ခိုးရမွာ၊ ဒိုင္အာခီေကာင္စီ၀င္ရမွာသာ ေၾကာက္၊ ေက်းလက္က ဒကာေတြ သူႀကီးကို မေၾကာက္ၾကနဲ႔၊ သူႀကီးတင္မက ၿမိဳ႕အုပ္၀န္ေထာက္လည္း ေၾကာက္ဖို႔မလိုဘူး။ သူတို႔ထက္ႀကီးတဲ့ ဘုရင္ခံဆိုတာလည္း ေၾကာက္စရာမရွိပါဘူး။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကို ကိုယ့္လူမ်ိဳး အုပ္ခ်ဳပ္ရေအာင္ ဘုရင္ခံနဲ႔ ဗ်ဴ႐ုိကရက္ေတြကို ႏွင္ထုတ္ၾကရမယ္။ ကရက္ေဒါက္ ထြက္သြားလို႔ ဥတၱမက ဂ်ဴဗလီမွ ထပ္ၿပီး အမိန္႔ေပးေနတယ္။” ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမႏွင့္ ဂ်ီစီဘီေအေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဟုမၼ႐ူး ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေပးရန္၊ သႆေမဓ လူခြန္ ဖ်က္သိမ္းေပးရန္၊ လယ္ယာေျမ အခြန္အေကာက္မ်ား ေလွ်ာ့ခ်ေပးရန္၊ အဓိကထား၍ ေဟာေျပာေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ အဂၤလိပ္အစိုးရက ၁၉၃၀ ဆရာစံသူပုန္ ျဖစ္ေပၚရျခင္းကိစၥကို ျပန္လွန္သုံးသပ္ရာ၌ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ၏ ေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို အေၾကာင္းရင္းတခ်က္အျဖစ္ ထည့္သြင္းထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံဘာသာျပန္စာေပအသင္းမွထုတ္ေ၀ေသာ “ႏွစ္ငါးဆယ္ ကမၻာ့ေရးရာ စာအုပ္”တြင္ “ဆရာေတာ္၏ ႀကိဳးပမ္းမႈေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတို႔သည္ ‘အိပ္ေသာေယာက်္ား ႏိုးေသာလားသို႔’ လြတ္လပ္ေရးလမ္းစကို ျမင္ၾကရ၏။ ဆရာေတာ္ကား ယခု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္သူ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္သားတို႔ လက္ဆုပ္လက္ကိုင္ အပိုင္ရႈ ခံစား စံစားေနရေသာ လြတ္လပ္ေရးဗိမာန္ႀကီးကို အစဦးစြာ ပႏၷက္ခ်ခဲ့ေသာ အာဇာနည္မ်ဳိးခ်စ္ပုဂၢိဳလ္ႀကီးေပတည္း” ဟု ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ သို႔ျဖစ္၍လည္း ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ၏ သမိုင္းႏွင့္အာဇာနည္ဂုဏ္ပုဒ္တို႔ကို စစ္အာဏာရွင္အဆက္ဆက္က မပ်က္ပ်က္ေအာင္ ဖ်က္ေနၾကေသာ္လည္း ပယ္ဖ်က္၍မရဘဲ ရွိေနျခင္းျဖစ္ေပသည္။ ယေန႔ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ဖ်က္သိမ္းေရးတိုက္ပြဲတြင္ ပါ၀င္ဆင္ႏႊဲေနၾကေသာ ရဟန္းပ်ိဳမ်ိဳးဆက္သစ္၊ လူငယ္မ်ိဳးဆက္သစ္တို႔သည္ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးႏွင့္ အာဇာနည္စိတ္ဓာတ္ကို စံနမူယူ၍ မၾကာမီ ဆင္ႏႊဲေတာ့မည့္ တတိယအႀကိမ္ ပတၱနိကၠဳဇၨနကံေဆာင္သပိတ္တြင္ တက္တက္ႂကြႂကြ ပါ၀င္ရန္ ျပင္ဆင္ေနၾကေပၿပီ။ ၂၀၀၉ ေအာက္တိုဘာလ (၃) ရက္ေန႔တြင္ သံဃာေတာ္မ်ား၏ တတိယအႀကိမ္ သံဃာ့သပိတ္တိုက္ပြဲတရပ္ ဆင္ႏဲႊမည္ျဖစ္၍ သံဃာေတာ္မ်ားႏွင့္အတူ တျပည္လံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ ပါဝင္ၾကရန္ ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ သံဃာ့တပ္ေပါင္းစုအဖြဲ႔ႀကီးက ၾသဂုတ္လ (၂၈) ရက္စြဲျဖင့္ ႏိႈးေဆာ္ထားေပသည္။ စစ္အစိုးရအေနျဖင့္ ေအာက္တိုဘာလ (၂) ရက္ေန႔ မြန္းတည့္ခ်ိန္ ေနာက္ဆံုးထား၍ သံဃာထုအား ေတာင္းပန္ရန္ ႏိႈးေဆာ္ထားသည္။ မလိုက္နာပါက လာမည့္သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ (၁၅) ရက္၊ (၃-၁၀-၂၀၀၉)၊ သံဃာပ၀ါရဏာပြဲေန႔တြင္ သံဃာထုႀကီးက တတိယအႀကိမ္ ပတၱနိကၠဳဇၨနကံေဆာင္သပိတ္ ဆင္ႏႊဲမည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ သံဃာ့တပ္ေပါင္းစုအဖြဲ႔ႀကီးက ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားသည္။ သံဃာ့တပ္ေပါင္းစု ႏိုင္ငံျခားေရးရာတာ၀န္ခံ အရွင္ဣႆရိယ၏ ရွင္းျပခ်က္အရ တတိယအႀကိမ္ သပိတ္ေမွာက္ကံေဆာင္ရာတြင္ ထူးျခားခ်က္မွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာသာသနာ့ဥေသွ်ာင္အဖြဲ႔ြ၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ သံဃာ့သမဂၢီအဖြဲ႔မ်ားက ျမတ္စြာဘုရား၏ ၀ိနည္းဥပေဒကို လိုက္နာရန္ ပ်က္ကြက္ေသာ သံဃာေတာ္မ်ား၊ စစ္တပ္ႏွင့္ေပါင္းေသာ သံဃာေတာ္မ်ားအား သာသနာေတာ္မွ က်ဥ္ပယ္ကာ ပကာသနီယ ကံေဆာင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ “ဦးဥတၱမေခတ္” ၁၉၂၀ ခန္႔တြင္ အစပ်ိဳးခဲ့ေသာ သံဃာ့သမဂၢီ စိတ္ဓာတ္၀ိညာဥ္ကား ႏွစ္ေပါင္း (၉၀) မွ် သက္တမ္းရင့္ရွည္ခဲ့ၿပီးေနာက္ “ေရႊ၀ါေရာင္ေခတ္” သံဃာ့သမဂၢီအဖြဲ႔မ်ားထံသို ့ဆက္လက္ကူးလူး ထြန္းလင္းလ်က္ရွိေပသည္။ ဓမၼႏွင့္ အဓမၼ အားၿပိဳင္ပြဲ၌ ဓမၼသည္ အဓမၼအေပၚ ေအာင္ပြဲဆင္ၿမဲ ဆင္ေပလိမ့္မည္။

-“ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ” ပ်ံလြန္ေတာ္မူျခင္း ႏွစ္(၇၀) အထိမ္းအမွတ္ က်မ္းကိုးစာရင္း (၁) ၀ံသာႏုအေရးေတာ္ပုံသမိုင္း (၁၉၀၆ - ၁၉၃၆)၊ သခင္ဘေမာင္၊ တသက္တာစာေပ၊ ၁၉၇၅ ဇန္န၀ါရီ။ (၂) ဂ်ဴဗလီေဟာျမင္ကြင္း၊ တိုက္စိုး၊ ခ်င္းတြင္းစာေပ၊ ၁၉၇၈ ၾသဂုတ္လ။ (၃) ျမန္မာႏိုင္ငံအလုပ္သမားလႈပ္ရွားမႈသမိုင္း၊ သခင္လြင္၊ ပုဂံစာအုပ္တိုက္၊ ၁၉၆၈ ေမလ။ (၄) ကိုလိုနီေခတ္ ျမန္မာ့သမိုင္းအဘိဓာန္၊ ျမဟန္၊ မိုးမင္းစာေပ၊ ၁၉၈၁။ (၅) သာသနာ့၀န္ထမ္းဆိုတာ သာသနာကို ကာကြယ္ဖို႔ပဲ၊

၂၅ ၾသဂုတ္ ၂၀၀၉၊ ေခတ္ၿပိဳင္။

ရဇဝင္ရိုင္းတဲ့သီအိုရီ

Beste allemaal, Bedankt voor jullie aanwezigheid op de demonstratie gisteren. Zonder jullie zou het niet zo'n succesvolle demonstratie zijn geweest! vriendelijke groeten, Ursula BCN Dear all, We want to thank everybody who joined the demonstration yesterday. It was a successful demonstration which was only so because everybody has such a great input! Warm regards, Ursula BCN